Czego pokrzywdzony może żądać od sprawcy wypadku drogowego w postępowaniu karnym?

Będąc osobą pokrzywdzoną na skutek wypadku drogowego, warto abyś wiedział czego masz prawo domagać się od sprawcy wypadku w toczącym się przeciwko niemu procesie karnym.

Trzeba mieć na uwadze, że prawo karne przewiduje określone środki o charakterze kompensacyjnym, które służyć mają zaspokojeniu roszczeń majątkowych pokrzywdzonego wynikających z popełnionego przestępstwa (bez konieczności wytaczania powództwa w tym zakresie w procesie cywilnym).

Do przedmiotowych środków zaliczyć należy:

  1. obowiązek naprawienia szkody w całości lub części;

  2. zadośćuczynienie za doznaną krzywdę;

  3. nawiązkę.

    I. Obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.

Zgodnie z art. 46 § 1 k.k. :W razie skazania sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego, obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; przepisów prawa cywilnego o możliwości zasądzenia renty nie stosuje się.

Ponadto, jak wynika z § 2 cytowanego przepisu, zamiast w/w środków kompensacyjnych Sąd może orzec na rzecz pokrzywdzonego (lub w razie jego śmierci na rzecz osoby mu najbliższej) nawiązkę w wysokości do 200 000 zł. Ma to miejsce w sytuacji, gdy Sąd stwierdzi, że orzeczenie obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia jest w danej sprawie znacznie utrudnione.

Majac na uwadze powyższe można zauważyć, iż orzeczenie obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę może nastąpić:

  • z urzędu – wówczas jest to fakultatywne, zatem Sąd może orzec taki środek kompensacyjny, lecz nie musi, lub

  • na wniosek pokrzywdzonego lub innej uprawnionej osoby (np. przedstawiciela ustawowego małoletniego pokrzywdzonego) – wówczas jest to obligatoryjne, a zatem jeśli zostanie złożony wiosek o orzeczenie środka kompensacyjnego Sąd musi go uwzględnić.

Na uwagę zasługuje fakt, iż obowiązujące przepisy nie określają terminu początkowego do złożenia przez pokrzywdzonego wniosku o naprawienie szkody bądź zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. W doktrynie prawa karnego wskazuje się, że wniosek taki może być złożony już na etapie postępowania przygotowawczego.

Termin końcowy do złożenia przedmiotowego wniosku, określa natomiast wprost art. 49 a k.p.k., zgodnie z którym ostatnim momentem do złożenia przez pokrzywdzonego wniosku o nałożenie na sprawcę przestępstwa obowiązku naprawienia szkody bądź zadośćuczynienia za krzywdę jest zamknięcie przewodu sądowego na rozprawie głównej. Termin ten jest terminem prekluzyjnym, co oznacza, że jego przekroczenie spowoduje nieuwzględnienie wniosku pokrzywdzonego przez Sąd.

     II. Nawiązka

Przesłanki oraz zasady orzeczenia od oskarżonego nawiązki zostały określone w art. 47 k.k.

Jak wynika z treści powołanego przepisu, orzeczenie tego rodzaju środka kompensacyjnego może mieć charakter:

  • fakultatywny ( orzeczenie zależy od decyzji Sądu) – na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej;

  • obligatoryjny (Sąd musi go zastosować) – na rzecz pokrzywdzonego (w razie jego śmierci na rzecz osoby najbliższej pokrzywdzonemu) lub na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej

Przenosząc powyższe na grunt problematyki przestępstw spowodowania wypadku drogowego zauważyć należy, iż co do zasady orzeczenie nawiązki w takich sprawach będzie wchodzić w grę, gdy na skutek wypadku pokrzywdzony poniósł śmierć, ciężki uszczerbek na zdrowiu naruszenie czynności ciała lub rozstrój zdrowia. Nawiązka będzie miała wówczas charakter fakultatywny i orzekana będzie na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej.

Z mojego doświadczenia zawodowego wynika, iż Sądy w tego typu sprach bardzo często decydują się na zastosowanie tego środka kompensacyjnego.

Jak wynika natomiast z art. 47 § 3 k.k. Sąd ma obowiązek orzeczenia nawiązki na rzecz pokrzywdzonego przestępstwem spowodowania wypadku drogowego w sytuacji gdy sprawca wypadku był pod wpływem alkoholu lub środków odurzających. Jeśli natomiast wskutek wypadku pokrzywdzony poniósł śmierć, nawiązka orzekana jest na rzecz jego osoby najbliższej, której sytuacja życiowa w związku ze śmiercią pokrzywdzonego uległa znacznemu pogorszeniu (np. na rzecz żony pokrzywdzonego, której dotychczasowym źródłem utrzymania były dochody uzyskiwane przez zmarłego pokrzywdzonego).

Podsumowując, zauważyć należy, iż osoba pokrzywdzona przestępstwem spowodowania wypadku drogowego, może domagać się skutecznie od sprawcy wypadku stosownej rekompensaty pieniężnej w postaci obowiązku naprawienia szkody, zadośćuczynienia za doznaną krzywdę bądź nawiązki.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły, Odszkodowanie i zadośćuczynienie dla osoby poszkodowanej w wypadku drogowym, Prawa osób pokrzywdzonych w wypadku drogowym i oznaczony tagami , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *