Czy osoba pokrzywdzona w wypadku drogowym może przeglądać akta sprawy karnej przeciwko sprawcy wypadku ?

Każda osoba, która na skutek wypadku drogowego doznała obrażeń ciała lub rozstroju zdrowia na okres powyżej 7 dni może aktywnie uczestniczyć w postępowaniu karnym przeciwko sprawcy wypadku.

Pierwszym etapem postępowania karnego w sprawie o przestępstwo spowodowania wypadku drogowego z art.177 par. 1 lub 2 k.k. jest postępowanie przygotowawcze prowadzone przez Policję lub Prokuratora. Na tym etapie postępowania karnego osoba poszkodowana w wyniku wypadku drogowego jest stroną postępowania, co oznacza, że przysługuje jej szereg uprawnień, np. prawo do przeglądania akt sprawy karnej, składania wniosków dowodowych, zaskarżania niekorzystnych postanowień Policji, np. postanowienia o umorzeniu dochodzenia, czy ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego.

Jednym z uprawnień osoby pokrzywdzonej na skutek wypadku drogowego jest  prawo do zapoznania się z aktami postępowania. O nim jest właśnie ten artykuł.

Dostęp pokrzywdzonego w wyniku wypadku do akt postępowania karnego

Prawo dostępu pokrzywdzonego do akt zostało sprecyzowane w art. 156 § 5 k.p.k. Zgodnie ze wskazanym artykułem „…jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie; prawo to przysługuje stronom także po zakończeniu postępowania przygotowawczego. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom…”.

Prawo pokrzywdzonego do zapoznania się z aktami postępowania karnego obejmuje nie tylko możliwość zapoznania się z treścią akt, ale także możność sporządzania ich odpisów. Na równi z prawem do sporządzania odpisów należy potraktować możliwość skanowania akt lub ich fotografowania.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 czerwca 2003 roku w sprawie wysokości opłaty za wydanie kserokopii dokumentów oraz uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy (Dz.U. Nr 107,poz. 1006) za każdą stronę kserokopii opłaca się 1 złotych, natomiast za każdą stronę uwierzytelnionego odpisu 6 złotych.

Podkreślenia wymaga fakt, iż strony, w tym pokrzywdzony, zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2005 roku (I KZP 41/05) nie mogą być zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty za wydanie kserokopii lub uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, albowiem nie wchodzą one w skład kosztów sądowych w rozumieniu art. 616 § 2 pkt 1 k.p.k.

W praktyce, jeżeli pokrzywdzony chce się zapoznać z aktami postępowania karnego w sprawie o wypadek drogowy, powinien wcześniej ustalić  z organem prowadzącym postępowanie (najczęściej Policją), kiedy będzie istniała taka możliwość. Korzystne jest również wcześniejsze wysłanie do Policji  wniosku o wyrażenie zgody na udostępnienie akt sprawy.

Odmowa udostępnienia akt pokrzywdzonemu w sprawie o wypadek drogowy

Prawa do zapoznania się z aktami mogą być pozbawione strony, a więc również osoba pokrzywdzona, tylko z powodu potrzeby zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa. Odmowa udostępnienia akt postępowania przygotowawczego z tych powodów winna być precyzyjnie określona w uzasadnieniu zarządzenia prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Także decyzja pozytywna co do udostępnienia akt, sporządzania z nich odpisów lub kopii albo wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii winna mieć postać zarządzenia.

Zażalenie osoby pokrzywdzonej w wypadku drogowym na odmowę udostępnienia akt postępowania przygotowawczego

Na odmowę dostępu do akt pokrzywdzonemu przysługuje zgodnie z art. 159 k.p.k. zażalenie. Jaki organ będzie zobowiązany do rozpoznania zażalenia pokrzywdzonego na decyzję o odmowie udostępnienia  akt, będzie uzależnione od tego, jaki organ wydał zaskarżoną decyzję. Jeżeli decyzja będzie pochodziła od Policji, to do rozpoznania zażalenia będzie zobowiązany – na zasadach ogólnych – prokurator sprawujący nadzór nad tym postępowaniem. W przypadku, gdy zaskarżoną decyzję wyda prokurator, to zażalenie rozpozna sąd właściwy do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji. 

Warto wskazać, iż od 1 czerwca 2015 roku prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej, za pomocą specjalnego systemu informatycznego. Niestety tylko kilka prokuratur udostępnia w ten sposób akta. Należy wskazać, iż jest to sposób dopiero od niedawna stosowany w naszym kraju i z tych względów prokuratury nie dysponują odpowiednim strukturą informatycznym.

a na koniec dobra rada

Na zakończenie podzielę się z osobami pokrzywdzonymi w wyniku wypadku drogowego radą, która choć prosta,  bywa często zapominana przez osoby, które doznały w wyniku wypadku obrażeń ciała lub straciły bliską osobę. 

Aktywnie uczestniczcie w postępowaniu karnym o przestępstwo spowodowania wypadku drogowego.

Zapoznawajcie się regularnie z aktami postępowania karnego przeciwko sprawcy wypadku drogowego.

Macie do tego pełne prawo.  Dzięki temu dowiecie się:

  • jakie czynności dowodowe przeprowadziła w Waszej sprawie  Policja,

  • co zeznali świadkowie wypadku drogowego,

  • jakie wyjaśnienia złożył sprawca wypadku – czy przyznał się do jego spowodowania,

  • jaka opinię wydał biegły z zakresu ruchu drogowego i rekonstrukcji wypadków drogowych.

W konsekwencji zdążycie zareagować, gdyby postępowanie karne zmierzało w niekorzystnym dla Was kierunku, np. poprzez złożenie wniosków dowodowych. Zdążycie również przygotować się wcześniej, by złożyć w terminie dobrze uzasadnione zażalenie, gdyby Policja umorzyła dochodzenia w sprawie popełnionego na Waszą szkodę przestępstwa spowodowania wypadku drogowego. 

Autorzy: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Sylwia Winiarska

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły, Postępowanie karne o spowodowanie wypadku drogowego, Prawa osób pokrzywdzonych w wypadku drogowym i oznaczony tagami , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

2 odpowiedzi na „Czy osoba pokrzywdzona w wypadku drogowym może przeglądać akta sprawy karnej przeciwko sprawcy wypadku ?

  1. Sebastian pisze:

    Witam,
    a co w przypadku, gdy osoba poszkodowana w wypadku przebywa w szpitalu i czeka ją długotrwałe leczenie. Nie może osobiście zapoznać się z aktami postępowania karnego.

    Czy może w tej sytuacji wyznaczyć członka rodziny jako swojego pełnomocnika?

    Pozdrawiam
    Sebastian

    • Adwokat Mariusz Stelmaszczyk pisze:

      Witam, niestety nie. Członek rodziny osoby pokrzywdzonej na skutek wypadku drogowego nie może występować w postępowaniu karnym jako jej pełnomocnik. Pełnomocnikiem osoby pokrzywdzonej może być jedynie adwokat lub radca prawny.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *