Czy osoba poszkodowana powinna aktywnie uczestniczyć w postępowaniu karnym w sprawie o wypadek drogowy?

Każdy wypadek drogowy, w którym choć jedna osoba poszkodowana odniosła obrażeń ciała skutkujących jej śmiercią albo rozstrojem zdrowia na okres powyżej 7 dni stanowi przestępstwo opisane w art.177§1 i 2 k.k.

W sprawie wypadku drogowego Policja  z urzędu wszczyna i prowadzi  pod nadzorem Prokuratora postępowanie karne zmierzające do:

  • ustalenia przyczyny i przebiegu wypadku drogowego

  • dokonania oceny zachowania osób uczestniczących w wypadku drogowym celem wskazania sprawcy wypadku drogowego oraz ustalenia czy i w jakim stopniu osoba poszkodowana przyczyniła się do wypadku drogowego

  • zgromadzenia i zabezpieczenia materiału dowodowego na potrzeby przyszłego postępowania karnego przeciwko sprawcy wypadku przed Sądem

  • sporządzenia i przesłania do Sądu akt postępowania przygotowawczego z aktem oskarżenia przeciwko sprawcy wypadku.

Prawo do udziału w postępowaniu przygotowawczym od momentu jego wszczęcia ma osoba pokrzywdzona oraz ustanowiony przez nią pełnomocnik.

Pełnomocnikiem osoby pokrzywdzonej w postępowaniu karnym może być wyłącznie adwokat lub radca prawny.

Sprawca wypadku uzyskuje możliwość aktywnego udziału w postępowaniu karnym dopiero w momencie przedstawienia mu zarzutów. Przed postawieniem zarzutów może być przesłuchiwany w charakterze świadka, jednak bez prawa dostępu do akt postępowania.

Z punktu widzenia osoby poszkodowanej w wypadku drogowym lub osób najbliższych dla osoby, która poniosła śmierć w wyniku wypadku przebieg postępowania karnego i jego wynik są istotne z co najmniej  dwóch powodów:

  1. Ustalenie osoby odpowiedzialnej za spowodowanie wypadku drogowego i wymierzenie jej sprawiedliwej  kary;

  2. Uzyskanie od sprawcy wypadku drogowego oraz od zakładu ubezpieczeń w którym sprawca wypadku miał wykupioną polisę OC odszkodowania i zadośćuczynienia, które zrekompensują osobie poszkodowanej  szkodę majątkową oraz ból i cierpienie doznane w wyniku wypadku drogowego .

W interesie osoby poszkodowanej w wypadku drogowym jest jak najszybsze zakończenie postępowania karnego przeciwko sprawcy wypadku. Im szybciej dojdzie do zakończenia postępowania karnego przeciwko sprawcy wypadku, tym szybciej osoba poszkodowana lub jej rodzina uzyskają należne im od sprawcy wypadku oraz zakładu ubezpieczeń (w ramach polisy OC sprawcy wypadku) odszkodowanie i zadośćuczynienie.

Warto o tym pamiętać, gdyż:

  • przed zapadnięciem prawomocnego wyroku uznającego sprawcę wypadku za winnego przestępstwa spowodowania wypadku osoba oskarżona o spowodowanie wypadku nie ma obowiązku wypłacenia poszkodowanemu lub jego rodzinie odszkodowania i zadośćuczynienia. Środek karny w postaci obowiązku zapłaty na rzecz osoby poszkodowanej odszkodowania, zadośćuczynienia lub nawiązki może zostać nałożony na sprawcę wypadku dopiero w wyroku skazującym go za przestępstwo spowodowania wypadku drogowego lub w wyroku warunkowo umarzającym postępowanie karne. Oskarżony jest zobowiązany do zapłaty orzeczonego wobec niego odszkodowania, zadośćuczynienia czy też nawiązki na rzecz poszkodowanego dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

  • zakłady ubezpieczeń często wstrzymują się z wypłatą na rzecz osób poszkodowanych w wypadkach drogowych odszkodowania i zadośćuczynienia do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego przeciwko sprawcy wypadku drogowego.

W większości przypadków w trakcie postępowania karnego sprawca wypadku nie przyznaje się do winy, a żeby mu ją udowodnić Policja  musi przeprowadzić szereg czynności dowodowych, w tym przesłuchać świadków wypadku, zabezpieczyć i utrwalić w protokole ślady pozostawione przez pojazdy na miejscu wypadku, zgromadzić dokumentację medyczną potwierdzającą zakres obrażeń ciała poszkodowanego, w wielu przypadkach zlecić biegłemu z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych wydanie opinii.

Jak widać postępowanie karne w sprawie o spowodowanie wypadku drogowego to skomplikowany i często długotrwały proces składający się z wielu czynności dowodowych, w którym łatwo o popełnienie błędów  przez organy ścigania: Prokuraturę i Policję, a następnie przez Sąd.

Długotrwały i skomplikowany charakter postępowania karnego w sprawie o wypadek drogowy prowadzi do wniosku, że osoby poszkodowane w wypadku lub członkowie ich najbliższych rodzin nie powinni biernie oczekiwać na wyniki pracy organów ścigania a następnie Sądu. Zbyt łatwo w tak skomplikowanej materii jak postępowanie karne o wypadek drogowy o błąd Policji, Prokuratury i Sądu, by lekkomyślnie zawierzyć w rzetelne, drobiazgowe, a jednocześnie sprawne poprowadzenie postępowania karnego w tych sprawach. W konsekwencji, w imię własnego dobrze pojętego interesu osoba poszkodowana w wyniku wypadku drogowego powinna aktywnie uczestniczyć w postępowaniu karnym przeciwko sprawcy wypadku. Wielokrotnie w trakcie praktyki adwokackiej spotykałem osoby poszkodowane, które nie brały wcześniej aktywnego udziału w postępowaniu karnym  w sprawie wypadku drogowego, a potem odbierały z poczty list polecony z postanowieniem Prokuratora o umorzeniu postępowania karnego wobec ustalenia, że to osoby poszkodowane były wyłącznie winne spowodowania wypadku drogowego.

Podsumowując: gorąco namawiam osoby pokrzywdzone w wypadku drogowym do aktywnego uczestniczenia w postępowaniu karnym o spowodowanie na ich szkodę wypadku drogowego.

Zgodnie z art. 299 kodeksu postępowania karnego każda osoba pokrzywdzona wypadkiem drogowym  jest na etapie postępowania przygotowawczego stroną tego postępowania, natomiast na podstawie art. 300 kodeksu postępowania karnego przysługują jej następujące uprawnienia:

  • składania wniosków o dokonanie czynności śledztwa lub dochodzenia;

  • uczestniczenia w  czynnościach dowodowych;

  • korzystania z pomocy pełnomocnika;

  • złożenia wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu;

  • końcowego zapoznania się z materiałami postępowania przygotowawczego;

  • składania zażaleń na postanowienia wydane w toku postępowania przygotowawczego;

  • zaskarżenia postanowienia o odmowie wszczęcia lub umorzeniu postępowania karnego.

Po wniesieniu do Sądu aktu oskarżenia przeciwko sprawcy wypadku drogowego  osoba poszkodowana na skutek wypadku może dalej korzystać z praw strony postępowania karnego. Wystarczy, że w okresie pomiędzy przekazaniem sprawy do Sądu do czasu odczytania aktu oskarżenia na rozprawie głównej pokrzywdzony złoży pisemne lub ustne oświadczenie o występowaniu w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Wówczas staje się stroną postępowania karnego, a wiec uzyskuje pozycję i uprawnienia takie jak oskarżyciel publiczny (Prokurator) i oskarżony.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl

tel. 697-053-659 lub 022/629-00-36

 

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii Prawa osób pokrzywdzonych w wypadku drogowym. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *