Instytucja przedawnienia roszczeń przy umowie ubezpieczenia

Na wstępie niniejszego artykułu należy zauważyć, że instytucja przedawnienia pełni bardzo ważną funkcję, a mianowicie funkcję gwarancyjną. Przedawnienie gwarantuje pewność stosunków prawnych, skutkuje wykluczeniem z obrotu prawnego roszczeń, które nie zostały zrealizowane przez ściśle określony czas. Przedawnienie roszczeń prowadzi do sytuacji, w której dłużnik, a w tym przypadku zakład ubezpieczeń nie będzie musiał spełnić przedawnionego roszczenia.

Podkreślić należy, że powyżej wskazana gwarancja nie jest gwarancją bezwzględną, ponieważ Sąd może nie uwzględnić przedawnienia, gdy uzna zarzut za nadużycie prawa podmiotowego. O nadużyciu tego prawa stanowi przepis art. 5 kodeksu cywilnego, który brzmi następująco: Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony”.

Należy także zauważyć, że okresu przedawnienia nie uwzględnia się z urzędu. Strona, która chce być „uwolniona” od odpowiedzialności w związku z przedawnieniem musi podnieść taki zarzut w postępowaniu.

Zasada przedawnienia roszczeń z umów ubezpieczenia została uregulowana w art. 819 § 1 k.c., który stanowi, że roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem trzech lat. Wyjątek od zasady trzyletniego okresu przedawnienia stanowią roszczenia z umów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Zgodnie z art. 819 § 3 k.c. „W wypadku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela o odszkodowanie lub zadośćuczynienie przedawnia się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym lub wynikłą z niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania”.

Wobec powyżej wskazanej regulacji art. 819 § 3 k.c. zastosowanie znajdzie art. 442¹ k.c., który stanowi: „§ 1. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. § 2. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. § 3. W razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. § 4. Przedawnienie roszczeń osoby małoletniej o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od uzyskania przez nią pełnoletności”.

Warto także zauważyć, że zgodnie z art. 819 § 4 k.c. „Bieg przedawnienia roszczenia o świadczenie do ubezpieczyciela przerywa się także przez zgłoszenie ubezpieczycielowi tego roszczenia lub przez zgłoszenie zdarzenia objętego ubezpieczeniem. Bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia, w którym zgłaszający roszczenie lub zdarzenie otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia”.

Podsumowując należy zauważyć, że przy zgłaszaniu jakichkolwiek roszczeń z tytułu ubezpieczenia i nie tylko, trzeba zwrócić szczególną uwagę na terminy przedawnienia. W przypadku podniesienia zarzutu przedawnienia, nasze zgłoszenie może zostać nieuwzględnione. Jednakże w szczególnych okolicznościach zdarzenia wywołującego odpowiedzialność odszkodowawczą Sąd może uznać zarzut przedawnienia za czynienie z przysługującego ubezpieczycielowi prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego, o których mowa w art. 5 k.c.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk oraz Anita Janiszkiewicz

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. + 48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły, Odszkodowanie i zadośćuczynienie dla osoby poszkodowanej w wypadku drogowym. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *