Jak pokrzywdzony może uczestniczyć w postępowaniu karnym przeciwko sprawcy wypadku drogowego?

Jeżeli zostałeś poszkodowany w wypadku samochodowym, Policja, która jest organem właściwym do prowadzenia dochodzenia w sprawie spowodowania wypadku drogowego, ma obowiązek pouczyć Cię o przysługujących Ci prawach.

Funkcjonariusze Policji powinni wręczyć Ci pisemne pouczenie, na które składa się lista przepisów kodeksu postępowania karnego, regulujących zakres uprawnień i obowiązków osoby pokrzywdzonej (art. 49 – 52 k.p.k.).

Poruszając problematykę aktywnego uczestnictwa w postępowaniu karnym przeciwko sprawcy wypadku drogowego, należy rozważania podzielić na dwa etapy:

  • etap postępowania przygotowawczego

    oraz

  • etap postępowania sądowego

Etap postępowania przygotowawczego

Postępowanie przygotowawcze jest pierwszym etapem toczącej się sprawy. Po sporządzeniu dokumentacji i zebraniu materiału dowodowego z miejsca zdarzenia, funkcjonariusz Policji wszczyna dochodzenie.

Na tym etapie stronami postępowania są:

  • podejrzany, tzn. sprawca wypadku po postawieniu mu zarzutu popełnienia przestępstwa spowodowania wypadku drogowego,

  • pokrzywdzony, czyli osoba poszkodowana w wyniku wypadku, która doznała uszczerbku bądź rozstroju zdrowia, trwającego powyżej 7 dni. Pokrzywdzonymi są również osoby najbliższe dla osoby zmarłej na skutek wypadku drogowego – art.52 par. 1 k.p.k.. Każda z nich może uczestniczyć w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego, a następnie oskarżyciela posiłkowego

Jako pokrzywdzony w świetle art. 315 k.p.k. masz prawo na etapie postępowania przygotowawczego składać wnioski o przeprowadzenie  czynności dowodowych. Dla przykładu może to być:

  • wniosek o przesłuchanie świadka wypadku drogowego,

  • wniosek o powołanie biegłego z zakresu wypadków drogowych,

  • wniosek o przeprowadzenie eksperymentu procesowego, mającego na celu ustalenie istotnych okoliczności wypadku drogowego.

Powinieneś wiedzieć, że jako osoba pokrzywdzona masz prawo do korzystania z pomocy pełnomocnika, którym może być adwokat lub radca prawny (art. 87 §1 k.p.k.). W przypadku, gdy z uwagi na swoją sytuację finansową nie możesz pozwolić sobie na pokrycie kosztów pomocy prawnej, możesz złożyć wniosek o przydzielenie pełnomocnika z urzędu (art.88 §1 k.p.k.).

Masz prawo zażądać dopuszczenia Cię do udziału w zawnioskowanej przez Ciebie czynności dowodowej. Pamiętaj także, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek poinformować Cię o terminie przeprowadzenia tej czynności. Policja nie może w takiej sytuacji odmówić dopuszczenia Cię do udziału w przeprowadzanej czynności.

Jeżeli jako osoba pokrzywdzona uczestniczysz w czynności dochodzenia, masz prawo do odpisu sporządzonego z niej protokołu. Masz także możliwość przeglądania akt sprawy (za zgodą prowadzącego postępowanie) oraz sporządzaniu z nich notatek i wykonywania kserokopii (art.156 §1 k.p.k.). W przypadku odmowy dostępu do akt przysługuje Ci zażalenie na podstawie art. 159 k.p.k.

Jeśli w sprawie został powołany biegły z zakresu wypadków drogowych, na podstawie art. 318 k.p.k. zostaniesz powiadomiony o dopuszczeniu dowodu z jego opinii. Będziesz również miał możliwość zapoznania się z treścią opinii oraz wzięcia udziału w przesłuchaniu biegłego.

Po przeprowadzeniu wszystkich czynności w dochodzeniu, funkcjonariusz Policji:

  • przekazuje akta postępowania prokuratorowi nadzorującemu, który sporządzi akt oskarżenia,

    albo

  • umorzy postępowanie karne.

Po wysłaniu przez prokuratora aktu oskarżenia do właściwego Sądu, kończy się etap postępowania przygotowawczego sprawy.

W razie umorzenia przez Policję postępowania karnego na podstawie jednej z przesłanek art. 17 k.p.k.. masz prawo do złożenia zażalenia na podstawie art. 306 k.p.k., w którym powinieneś opisać, dlaczego nie zgadzasz się z z takim rozstrzygnięciem.

Etap postępowania sądowego

Etap postępowania sądowego rozpoczyna się z chwilą wpłynięcia do Sądu aktu oskarżenia przeciwko sprawcy wypadku drogowego i zarejestrowania sprawy, tzn. nadaniu jej sygnatury sądowej.

Na tym etapie stronami postępowania są:

  • oskarżyciel publiczny, czyli prokurator

    oraz

  • oskarżony, czyli sprawca wypadku drogowego.

W związku z powyższym jako pokrzywdzony nie jesteś już stroną na etapie postępowania sądowego. Aby aktywnie uczestniczyć w sprawie, powinieneś złożyć przed Sądem oświadczenie, iż będziesz działać w charakterze oskarżyciela posiłkowego (na podstawie art. 53 k.p.k.). Masz na to czas do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej, czyli do momentu odczytania aktu oskarżenia na pierwszej rozprawie.

Działając jako oskarżyciel posiłkowy:

  • stajesz się stroną postępowania,

  • Sąd ma obowiązek zawiadamiać Cię o wszystkich terminach rozpraw oraz doręczać korespondencję na takiej samej zasadzie jak prokuratorowi i oskarżonemu,

  • masz prawo do składania wniosków dowodowych,

  • na rozprawie zajmujesz miejsce obok oskarżyciela publicznego,

  • masz prawo zadawania pytań osobom przesłuchiwanym,

  • posiadasz dostęp do akt postępowania,

  • masz prawo do wniesienia apelacji od wyroku I instancji.

Jeżeli jesteś osobą pokrzywdzoną przestępstwem spowodowania wypadku drogowego i działasz w charakterze oskarżyciela posiłkowego, masz także prawo do złożenia na podstawie art. 46 §1 k.k. wniosku o nałożenie na oskarżonego obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody w całości lub w części lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Zgodnie zaś z art. 107 §1 i 2, Sąd, który orzekał co do obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, na Twoje żądanie nada orzeczeniu klauzulę wykonalności, co przyspieszy egzekucję zasądzonych na Twoją rzecz środków.

Na koniec warto podkreślić, iż: „Korzystanie przez sprawcę przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów nie wyłącza ani nakazu orzeczenia obowiązku naprawienia szkody (art.46 §1 k.k.), ani możliwości orzeczenia – zamiast tego obowiązku – nawiązki określonej w art. 46 §2 k.k.” (Uchwała SN z dnia 20 czerwca 2000r., sygn. akt I KZP 40/2000).

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

tel: 697 053 659 lub 22 629 00 36

mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii Prawa osób pokrzywdzonych w wypadku drogowym. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *