Podstawa prawna żądania renty przez poszkodowanego wskutek wypadku drogowego

W artykule zatytułowanym: Jakie świadczenia przysługują osobie poszkodowanej w wypadku drogowym? wskazano, iż do katalogu świadczeń należnych pokrzywdzonemu w związku z w/w zdarzeniem zalicza się m.in. rentę.

Zgodnie z art. 444 § 2 Kodeksu cywilnego: jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty”.

Mając na uwadze wyżej przytoczoną treść art. 444 § 2 Kodeksu cywilnego, przesłankami dochodzenia roszczeń rentowych od sprawcy wypadku drogowego są:

  1. całkowita bądź częściowa utrata przez poszkodowanego zdolności do pracy zarobkowej;

  2. zwiększenie się potrzeb osoby pokrzywdzonej;

  3. zmniejszenie się widoków powodzenia na przyszłość po stronie osoby poszkodowanej.

Podkreślenia wymaga fakt, iż każda z w/w przesłanek może stanowić samodzielną podstawę dochodzenia roszczenia rentowego.

    1. Całkowita bądź częściowa utrata przez poszkodowanego zdolności do pracy zarobkowej

Osoba poszkodowana w wypadku drogowym może ubiegać się o zasądzenie na jej rzecz tzw. renty uzupełniającej w związku z całkowitą lub częściową utratą przez pokrzywdzonego zdolności do pracy zarobkowej. Przedmiotowe świadczenie powinno stanowić swoistą rekompensatę z powodu uszczerbku w dochodach z tytułu pracy zarobkowej lub prowadzonej działalności gospodarczej poszkodowanego.

Odnośnie renty uzupełniającej szeroko wypowiadały się sądy powszechne. Warto w tym miejscu przytoczyć wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie – I Wydziału Cywilnego z dnia 22 lipca 2015 roku w sprawie o sygn. akt I ACa 117/15, zgodnie z którym: renta z art. 444 § 2 KC przysługująca poszkodowanemu, który w wyniku zdarzenia sprawczego zachował częściowo zdolność do pracy, powinna odpowiadać różnicy między zarobkami, jakie mógłby osiągać, gdyby nie uległ wypadkowi, a wynagrodzeniem, jakie – w konkretnych warunkach – jest w stanie uzyskać przy wykorzystaniu swej uszczuplonej zdolności zarobkowej”.

W innym orzeczeniu, w sytuacji żądania renty z powodu całkowitej utraty zdolności do pracy zarobkowej przez poszkodowanego, Sąd Apelacyjny w Lublinie – I Wydział Cywilny wyrokiem z dnia 20 października 2015 roku w sprawie o sygn. akt I ACa 298/15 wskazał, iż do uznania roszczenia o zasądzenie renty z tytułu utraty możliwości wykonywania pracy należy wykazać, że taka praca była wykonywana i że była wynagradzana konkretnym wynagrodzeniem”.

    1. Zwiększenie się potrzeb poszkodowanego

Zasądzenie renty z tytułu zwiększenia się potrzeb poszkodowanego wskutek wypadku drogowego aktualne jest w sytuacji, w której w wyniku doznanej szkody istnieje konieczność ponoszenia wyższych kosztów utrzymania w zakresie usprawiedliwionych potrzeb w porównaniu do stanu sprzed wystąpienia w/w zdarzenia. Przedmiotowe świadczenie polega przede wszystkim na zapewnieniu pokrzywdzonemu środków, które są potrzebne do poprawy stanu zdrowia owej osoby. Analizując niniejsze świadczenie, podkreślenia wymaga fakt, iż „(…) przyznanie renty z tytułu zwiększonych potrzeb nie jest uzależnione od wykazania, że poszkodowany te potrzeby zaspokaja i ponosi związane z tym wydatki. Do przyznania renty z tego tytułu wystarcza samo istnienie zwiększonych potrzeb jako następstwo czynu niedozwolonego– wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi – I Wydziału Cywilnego z dnia 11 grudnia 2014 roku w sprawie o sygn. akt I ACa 785/14.

Do katalogu zwiększonych potrzeb należą m.in.:

  • konieczność prowadzenia stałego leczenia;

  • niezbędne wykonywanie dalszych zabiegów;

  • przeprowadzenie kuracji;

  • sprawowanie opieki ze strony osób trzecich;

  • stosowanie specjalnego odżywiania.

    1. Zmniejszenie się widoków powodzenia na przyszłość po stronie osoby poszkodowanej

Niniejsza przesłanka dochodzenia świadczenia rentowego warunkuje jego przyznanie od tzw. zmniejszenia się widoków powodzenia na przyszłość po stronie osoby poszkodowanej wskutek wypadku drogowego. Owo zmniejszenie widoków powodzenia na przyszłość może wyrażać się w zmniejszeniu możliwości majątkowych pokrzywdzonego, które polega na utracie korzyści majątkowych, które poszkodowany mógłby osiągać w związku z posiadaniem przez niego indywidualnych cech, tj. talent, specjalistyczne wykształcenie, wysokie kwalifikacje zawodowe, ponad przeciętne uzdolnienie.

Powyższe sformułowanie znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku – I Wydziału Cywilnego z dnia 26 listopada 2014 roku w sprawie o sygn. akt I ACa 535/14, zgodnie z którym: renta z tytułu zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość kompensuje utratę innych korzyści majątkowych, jakie poszkodowany dzięki indywidualnym właściwościom mógłby przy pełnej sprawności organizmu osiągnąć. Może także kompensować utratę szansy na osiągnięcie sukcesu zawodowego osoby, która utraciła sprawność fizyczną, a cechy te były istotne dla rozwoju jej kariery. Zmniejszenie widoków powodzenia na przyszłość jako podstawę do zasądzenia renty należy oceniać według realnych możliwości poszkodowanego istniejących w chwili zdarzenia wywołującego szkodę”.

Nie sposób w tym miejscu nie wspomnieć o tzw. rencie alimentacyjnej, określonej w art. 446 § 2 Kodeksu cywilnego, który stanowi, iż: „osoba, względem której ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny, może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody renty obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego. Takiej samej renty mogą żądać inne osoby bliskie, którym zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania, jeżeli z okoliczności wynika, że wymagają tego zasady współżycia społecznego”. Oznacza to, że osobami uprawnionymi do żądania przyznania renty alimentacyjnej po śmierci poszkodowanego wskutek wypadku drogowego są:

  • osoby, względem której ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny;

  • inne osoby bliskie, którym zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania

po spełnieniu przesłanek określonych w art. 446 § 2 Kodeksu cywilnego.

Konkludując, pragnę wskazać, iż podstawy prawne żądania renty przez poszkodowanego w wypadku drogowym określa art. 444 § 2 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym podstawami przedmiotowego żądania są: całkowita bądź częściowa utrata przez poszkodowanego zdolności do pracy zarobkowej, zwiększenie się jego potrzeb oraz zmniejszenie się widoków powodzenia na przyszłość po stronie osoby pokrzywdzonej. W razie śmierci poszkodowanego w wypadku drogowym podstawę prawną dochodzenia roszczenia rentowego stanowi art. 446 § 2 Kodeksu cywilnego, wedle którego osobami uprawnionymi do żądania przyznania renty alimentacyjnej po śmierci poszkodowanego wskutek wypadku drogowego są osoby, względem której ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny, a także inne osoby bliskie, którym zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Edyta Gorczyńska

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. + 48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły, Renta z OC sprawcy wypadku drogowego. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *