Pojęcie związku przyczynowo – skutkowego w sprawach o odszkodowanie za szkodę wynikającą z wypadku drogowego

Związek przyczynowy jest najważniejszym elementem, który warunkuje powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej. Podstawą odpowiedzialności sprawcy wypadku nie jest wyłącznie wina lub szkoda wyrządzona osobie poszkodowanej. Jeżeli między winą sprawcy wypadku, a szkodą nie uda ustalić związku przyczynowego nie dojdzie do powstania odpowiedzialności odszkodowawczej, a co za tym idzie poszkodowany nie uzyska wymaganych roszczeń.

W polskim prawie cywilnym została przyjęta koncepcja adekwatnego związku przyczynowego, zgodnie z którą zobowiązany ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z których szkoda wynikła ( art. 361 § 1 k.c.).

Za normalne skutki działania i zaniechania przyjmuje się takie, które zwykle w danych okolicznościach następują. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 9 grudnia 1958r. Sygn akt IV Cr 183/58) stwierdził, że chodzi o związek przyczynowy ograniczający się do następstw normalnych, czyli takich, które można ustalić na podstawie doświadczenia życiowego. Następstwo ma charakter normalny wówczas, gdy w danym układzie stosunków i warunków oraz w zwyczajnym biegu rzeczy, bez zaistnienia szczególnych okoliczności, szkoda jest zwykle następstwem tego zdarzenia. Zatem zobowiązany nie może ponieść odpowiedzialności cywilnej w przypadku, gdy skutki te wynikają z nieszczęśliwego trafu, bądź zbiegu okoliczności.

Podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 grudnia 1981 roku IV CR 465/81 wskazał, iż nie można przypisać odpowiedzialności kierującemu pojazdem w momencie, gdy rowerzysta stracił przyczepność na skutek niewłaściwego stanu jezdni i zostaje wyrzucony pod nadjeżdżający z przeciwka samochód. Przy ocenie normalności następstw należy odwoływać się do reguł obiektywnie ustalonych. Nie wyłącza normalności w rozumieniu przepisu art. 361 § 1 k.c. okoliczność, że mimo identycznych warunków zdarzenia określone następstwo nie zawsze występuje, ani też jego statystyczna rzadkość. Ciężar dowodu istnienia związku przyczynowego pomiędzy szkodą a zdarzeniem wywołującym szkodę spoczywa na poszkodowanym, zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 6 k.c.

Zrozumienie teorii związku przyczynowego nie jest łatwe, często ta koncepcja jest źle rozumiana zarówno przez uprawnionego, jak i zobowiązanego. By sprawdzić, czy zachodzi związek przyczynowy należy odpowiedzieć na dwa pytania:

  1. Jakie zdarzenia mogły wywołać skutek w postaci szkody? Następnie podajemy wszystkie prawdopodobne zdarzenia, nie wartościujemy ich.

  1. Czy szkoda powstała jest normalnym, typowym następstwem zdarzenia? Następnie odrzucamy te, dla których wystąpienie takiego skutku ma charakter nietypowy, niezwykły

Jako przykład należy wskazać wypadek drogowy w dniu 23 sierpnia 2013 roku około godziny 13:54, którego skutkiem była śmierć pieszego Y. Wypadek spowodował pijany kierowca X posiadając 1,20 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Pieszy Y przechodził na zielonym świetle w wyznaczonym do tego miejscu. W momencie zdarzenia samochód, którym kierował X miał niesprawne światła mijania.

I tak odpowiadając na pierwsze pytanie możemy podać kilka prawdopodobnych przyczyn powstania szkody;

  1. kierujący pojazdem X był pod wpływem alkoholu;

  2. wtargnięcie pieszego Y na jezdnię;

  3. niesprawne światła mijania w samochodzie uczestniczącym w wypadku;

Odpowiadając na drugie pytanie musimy przyjąć, iż przyczyną szkody był fakt, iż kierującym pojazdem znajdował się pod wpływem alkoholu i miał spowolnioną reakcję na bodźce. Takie założenie wynika z faktu, iż pieszy wszedł na pasy w momencie, gdy miał zielone światło. Natomiast brak włączonych świateł nie mógł mieć wpływu na widoczność w czasie wypadku, ponieważ doszło do niego w dzień, o godzinie 13:54.

Podsumowując, by móc przypisać danej osobie odpowiedzialność odszkodowawczą, obok szkody oraz zdarzenia, które ją spowodowało musi zaistnieć związek przyczynowy zgodnie z art. 361 § 1 k.c. Należy zbadać czy zaistnienie szkody jest normalnym, typowym skutkiem wystąpienia danego zdarzenia.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Sylwia Winiarska

tel: 697 053 659 lub 22 629 00 36

mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii Odszkodowanie i zadośćuczynienie dla osoby poszkodowanej w wypadku drogowym. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *