Subsydiarny akt oskarżenia przeciwko sprawcy wypadku drogowego

Coraz częściej pokrzywdzeni przestępstwem chcą czynnie uczestniczyć w procesie. Instytucja, która gwarantuje im włączenie się do postępowania sądowego w roli oskarżyciela to subsydiarny akt oskarżenia. Zastosowany może być on jednak w szczególnych, określonych w przepisach przypadkach.

Postępowanie przygotowawcze nie zawsze kończy się skierowaniem do Sądu aktu oskarżenia. Z różnych powodów Prokurator może odmówić wszczęcia postępowania lub je umorzyć. Często pokrzywdzony, chcą doprowadzić do ukarania sprawcy nie wie co w takiej sytuacji zrobić. Zgodnie z regulacjami określonymi w obecnie obowiązującej polskiej procedurze karnej po spełnieniu określonych warunków formalnych istnieje możliwość złożenia subsydiarnego aktu oskarżenia. Omawiana instytucja daje uprawnienie do działania w procesie karnym subsydiarnemu oskarżycielowi posiłkowemu zamiast oskarżyciela publicznego. Jak wskazuje art. 55 k. p. k. „… W razie powtórnego wydania przez prokuratora postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania w wypadku, o którym mowa w art. 330 § 2 k.p.k. , pokrzywdzony może w terminie miesiąca od doręczenia mu zawiadomienia o postanowieniu wnieść akt oskarżenia do sądu, dołączając po jednym odpisie dla każdego oskarżonego oraz dla prokuratora….”. Podkreślenia wymaga fakt, iż żeby możliwe było wstąpienie w uprawnienia subsydiarnego oskarżyciela, działającego zamiast oskarżyciela publicznego konieczne jest zaistnienie ściśle wskazanych przez przepisy prawa okoliczności:

  • Na pierwsze postanowienie o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania przygotowawczego, pokrzywdzony musi wnieść zażalenie, za pośrednictwem prokuratora, który je wydał lub zatwierdził do sądu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 329 § 1 k.p.k.).

  • Sąd właściwy do rozpoznania sprawy uchyla postanowienie o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania przygotowawczego, wskazując powody uchylenia, a w miarę potrzeby także okoliczności, które należy wyjaśnić lub czynności, które należy przeprowadzić, a  wskazówki te są dla prokuratora wiążące (art. 330 § 1 k.p.k.).

  • Jeżeli prokurator, po dokonaniu czynności wskazanych przez sąd nadal nie znajduje podstaw do wniesienia aktu oskarżenia, wydaje ponownie postanowienie o umorzeniu postępowania lub odmowie jego wszczęcia (art. 330 § 2 k.p.k.).

  • Pokrzywdzony, który uprzednio uruchomił postępowanie zażaleniowe z art. 306 § 1 lub 1a k.p.k., może w terminie miesiąca od doręczenia mu zawiadomienia o decyzji prokuratora wnieść akt oskarżenia określony w art. 55 § 1, o czym należy go pouczyć (art. 330 § 2 k.p.k.).

  • Akt oskarżenia wniesiony przez pokrzywdzonego powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego (art. 55 § 2 k.p.k.) i spełniać wymogi formalne określone w art. 332 k.p.k. i 333 k.p.k.

Na gruncie omawianego zagadnienia istotną kwestią jest fakt konieczności poniesienia kosztów sporządzenia subsydiarnego aktu oskarżenia, które leżą po stronie pokrzywdzonego. Możliwe jest jednak zwolnienie z kosztów sądowych.

Proces wszczęty na wniosek oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego nie różni się niczym od tego, wszczętego przez oskarżyciela publicznego, czyli prokuratora. Jedyna różnica sprowadza się do tego, iż Sąd bada możliwość zastosowania instytucji wynikającej z art. 55 k. p. k. Sąd bada, czy została zachowana tożsamość czynu, którego dotyczyły decyzje kończące postępowanie przygotowawcze. W badanej kwestii nie zgodne z prawem jest dopuszczenie oskarżenia przeciwko innej osobie niż ta, która  w umorzonym postępowaniu przygotowawczym posiadał status podejrzanego. Jeżeli natomiast miała miejsce dwukrotna odmowa wszczęcia postępowania przygotowawczego lub zostało ono umorzone w fazie in rem (czyli w fazie, gdy nie występuje jeszcze podejrzany), pokrzywdzony nie jest ograniczony w określeniu osoby oskarżonego. W takim przypadku wniesienie przez pokrzywdzonego do sądu w trybie art. 55 § 1 k.p.k. subsydiarnego aktu oskarżenia jest czynnością powodującą wszczęcie postępowania przeciwko osobie.

Podsumowując, warto zebrać wszystkie przesłanki, które umożliwią poszkodowanemu wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia. Po pierwsze, prokurator odmówić musi wszczęcia postępowania lub umorzyć je w formie postanowienia. Następnie na to postanowienia złożyć należy zażalenie do sądu. Sąd rozpatrując zażalenie, uchyla postanowienie, wskazując na powody oraz okoliczności, które wymagają dokładniejszego wyjaśnienia przez prokuratora. Gdy ten ostatni ponownie nie znajduje podstaw do wszczęcia postępowania lub umarza je (również w formie postanowienia) – wtedy mamy prawo skierować subsydiarny akt oskarżenia do sądu.

Aplikant adwokacki Sylwia Winiarska – e – mail: winiarska@adwokat-stelmaszczyk.pl,  nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Adwokat Mariusz Stelmaszczyk – e -mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl, nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii Postępowanie karne o spowodowanie wypadku drogowego. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *