Umorzenie postępowania przeciwko sprawcy wypadku drogowego na podstawie art. 59 a kodeksu karnego

Na wstępie niniejszego artykułu należy podkreślić, że poprzez pojęcie wypadku drogowego rozumie się zdarzenie drogowe w ruchu lądowym w postaci nieumyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa, mogące skutkować śmiercią, czy też innymi obrażeniami ciała. Konsekwencją tych obrażeń jest naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający powyżej 7 dni. Zaznaczyć należy, że to czy roztrój zdrowia trwał powyżej 7 dni określa biegły lekarz sądowy w wydanej przez siebie opinii. Przestępstwo wypadku komunikacyjnego zostało opisane w art. 177 kodeksu karnego.

Spowodowanie wypadku w komunikacji:

Zgodnie z Kodeksem Karnym, a mianowicie z art. 177§ 1. Kto, naruszając, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art. 157 § 1,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2. Jeżeli następstwem wypadku jest śmierć innej osoby albo ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 3. Jeżeli pokrzywdzonym jest wyłącznie osoba najbliższa, ściganie przestępstwa określonego w § 1 następuje na jej wniosek”.

Przedstawiony powyżej artykuł przewiduje dwa typy przestępstwa spowodowania wypadku komunikacyjnego. W § 1 ustawodawca przewidział sankcję za spowodowanie zwykłego wypadku komunikacyjnego, zwanego także średnim wypadkiem. W § 2 zagrożenie karą jest wyższe, gdyż jest w nim określona sankcja za spowodowanie ciężkiego wypadku komunikacyjnego, wiąże się to z większą dolegliwością dla sprawcy.

Na uwagę zasługuję wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1983 roku ( sygn. IV KR 113/83) w którym Sąd stwierdził: „Kierowca ma obowiązek nie tylko prowadzić pojazd zgodnie z zobowiązującymi nakazami i zakazami, lecz winien on także prowadzić pojazd w sposób rozważny i ostrożny. Oznacza to, że kierujący pojazdem winien zachować bezpieczną szybkość, czyli dostosować ją do konkretnych warunków drogowych, a m.in. do natężenia ruchu, warunków atmosferycznych, widoczności, nawierzchni i predyspozycji kierowcy”.

Podkreślić należy, że zasady bezpieczeństwa w komunikacji dotyczą m. in. kwalifikacji uczestników ruchu, dotyczących ich reguł postępowania, a także warunków technicznych pojazdów. Uczestnikiem ruchu zgodnie z art. 2 pkt 17 Prawa o ruchu drogowym jest pieszy, kierujący, a także inne osoby przebywające w pojeździe lub na pojeździe, który znajduje się na drodze.

Warto wskazać na obowiązującą w ruchu drogowym zasadę ograniczonego zaufania. Zgodnie z art. 4 Prawa o ruchu drogowym: „Uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze mają prawo liczyć, że inni uczestnicy tego ruchu przestrzegają przepisów ruchu drogowego, chyba że okoliczności wskazują na możliwość odmiennego ich zachowania”. Dla przykładu można wskazać, że szczególna ostrożność jest wymagana, gdy współuczestnikami ruchu są osoby starsze, dzieci, czy też osoby, których zachowanie może wskazywać, że spożyły alkohol.

Odpowiedzialność karna za spowodowanie wypadku komunikacyjnego jest możliwa, gdy zostanie ustalone, że w wyniku naruszenia przez sprawcę obowiązujących go zasad bezpieczeństwa doszło do wystąpienia określonych przez ustawę skutków.

Przesłanki umorzenia postępowania na wniosek pokrzywdzonego:

W tym miejscu należy odnieść się do innej możliwości zakończenia prowadzonego postępowania karnego przeciwko sprawcy wypadku. Taką możliwość przewiduje art. 59 a k. k. wprowadzony do kodeksu karnego w wyniku nowelizacji, która weszła w życie 1 lipca 2015 roku, dotyczący tzw. umorzenia kompensacyjnego. Artykuł ten odnosi się do umorzenia postępowania karnego na wniosek pokrzywdzonego. Regulacja zawarta w art. 59 a k. k. kładzie nacisk na naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem.

Zgodnie z „Art. 59a § 1. Jeżeli przed rozpoczęciem przewodu sądowego w pierwszej instancji sprawca, który nie był uprzednio skazany za przestępstwo umyślne z użyciem przemocy, pojednał się z pokrzywdzonym, w szczególności w wyniku mediacji i naprawił szkodę lub zadośćuczynił wyrządzonej krzywdzie, umarza się, na wniosek pokrzywdzonego, postępowanie karne o występek zagrożony karą nieprzekraczającą 3 lat pozbawienia wolności, a także o występek przeciwko mieniu zagrożony karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności, jak również o występek określony w art. 157 § 1.

§ 2. Jeżeli czyn został popełniony na szkodę więcej niż jednego pokrzywdzonego, warunkiem zastosowania § 1 jest pojednanie się, naprawienie przez sprawcę szkody oraz zadośćuczynienie za wyrządzoną krzywdę w stosunku do wszystkich pokrzywdzonych.

§ 3. Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli zachodzi szczególna okoliczność uzasadniająca, że umorzenie postępowania byłoby sprzeczne z potrzebą realizacji celów kary”.

Jak wynika z powyższego, regulacja zawarta w art. 59 a k. k. pozwala na umorzenie postępowania w przypadku, gdy sprawca, który nie był uprzednio skazany za przestępstwo umyślne z użyciem przemocy:

  • pojedna się z pokrzywdzonym;

  • naprawi szkodę wyrządzoną przestępstwem lub zadośćuczyni wyrządzonej krzywdzie.

Należy zaznaczyć, że obowiązek naprawienia szkody, który spoczywa na sprawcy odnosi się do każdego z pokrzywdzonych, nie można zatem doprowadzić do sytuacji, w której sprawca naprawi szkodę wobec jednego z pokrzywdzonych, pomijając pozostałych. Szkoda, aby mogła zostać naprawiona, musi być naprawiona w całości.

Podsumowując należy podkreślić, iż umorzenie wnioskowe jest korzystniejsze niż warunkowe umorzenie postępowania karnego, ponieważ w przypadku umorzenia wnioskowego następuję definitywne zakończenie postępowania karnego, a zatem w karcie karnej oskarżonego nie będzie informacji o toczącym się postępowaniu, inaczej niż w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego. Ponadto sprawca nie poniesie dodatkowo dolegliwości takich jak okres próby, nie będzie także dotyczyło go ryzyko podjęcia postępowania warunkowo umorzonego w wypadku ponownego popełnienia przestępstwa. Jednakże należy pamiętać, że zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 59 a k. k. jest uzależnione wyłącznie od wniosku pokrzywdzonego.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk oraz Anita Janiszkiewicz

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły, Postępowanie karne o spowodowanie wypadku drogowego. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *