W jakiej wysokości Sądy orzekają zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonych w sprawach karnych o przestępstwo spowodowania wypadku drogowego?

Wiecie już z poprzednich artykułów, że osoby, które na skutek wypadku drogowego doznały obrażeń ciała lub rozstroju zdrowia na okres powyżej 7 dni, mogą domagać się, by Sąd w postępowaniu karnym  o przestępstwo spowodowania wypadku drogowego z art.177 par. 1 lub 2 k.k. nałożył na oskarżonego obowiązek zapłaty na ich rzecz zadośćuczynienia za wyrządzoną im krzywdę.

Zadośćuczynienie to rekompensata za szkodę niemajątkową, czyli krzywdę doznaną na skutek wypadku drogowego – ból, cierpienie, utratę osoby bliskiej. 

Kwota zadośćuczynienia ma stanowić dla osoby pokrzywdzonej w wypadku drogowym ekonomicznie odczuwalną wartość i nie może być symboliczna, a jednocześnie powinna utrzymana być w rozsądnych granicach odpowiadających przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa.

Przyznając osobie pokrzywdzonej na skutek wypadku drogowego zadośćuczynienie od sprawcy wypadku Sąd  powinien rozpatrzeć każdą sprawę indywidualnie. Sąd winien wziąć pod uwagę osobiste cechy sprawcy, jak również pokrzywdzonego. Przy ocenie najważniejszy jest rozmiar cierpień fizycznych jakie odczuwał po zdarzeniu pokrzywdzony. Sąd rozstrzygając zwraca również uwagą na:

  • wiek poszkodowanego,

  • skutki uszkodzenia ciała w zakresie ogólnej zdolności do normalnego funkcjonowania,

  • utratę przez poszkodowanego perspektyw na przyszłość,

  • konieczność korzystania z pomocy osób trzecich,

  • utratę możliwości zarobkowych,

  • brak możliwości rozwoju osobistego.

Warto zwrócić uwagę, ze Sąd bierze również pod uwagę  postawę sprawcy wypadku po popełnieniu przestępstwa oraz jego możliwości majątkowe.

Do tej pory sądy orzekały raczej niewielkie kwoty zadośćuczynienia, ale w ostatnich latach ta tendencja się zmienia i można zaobserwować zasądzanie kwot wyższych. Poniżej przedstawiam kilka wyroków z postępowań prowadzonych w sprawach wypadków komunikacyjnych, byście zrozumieli, jak różne pod względem wysokości zadośćuczynień zapadają wyroki w sprawach karnych o spowodowanie wypadku drogowego.

  1. Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z dnia 25 października 2013 roku (sygn. Akt X Ka 813/13) uznał oskarżonego za winnego naruszenia zasad w ruchu lądowym w ten sposób, że jako kierujący pojazdem na skutek nie zachowania szczególnej ostrożności podczas manewru wykonywania skrętu w lewo w drogę poprzeczną nie ustąpił pierwszeństwa pieszej znajdującej się na oznakowanym przejściu dla pieszych doprowadzając do jej potrącenia, przez co spowodował nieumyślnie wypadek, skutkiem którego piesza doznała złamania kompresyjnego 11 kręgu piersiowego, stabilnego złamania wybuchowego 12 kręgu piersiowego, złamania wyrostka kolczystego 6 kręgu szyjnego, złamania mostka, rany ciętej skóry głowy, które to obrażenia spowodowały u niej naruszenie czynności ciała i rozstrój zdrowia trwający powyżej siedmiu dni. Na podstawie art. 46 k.k. Sąd zobowiązał oskarżonego do zapłaty na rzecz pokrzywdzonej zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w kwocie 39 000,00 złotych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż „…nie ulega wątpliwości, że pokrzywdzona doznała poważnych obrażeń ciała – szeregu złamań – kręgów piersiowych, kręgu szyjnego, złamania mostka oraz rany ciętej skóry głowy. Obrażenia te spowodowały konieczność hospitalizacji, długotrwałego leczenia i uciążliwej rehabilitacji. Konsekwencje zdrowotne wypadku pokrzywdzona odczuwa do dnia dzisiejszego. Odniesione uszkodzenia ciała niosły dolegliwy ból fizyczny oraz bardzo niekomfortową sytuację psychiczną, związaną z możliwością utraty pracy i znaczną przerwą w kontynuowaniu studiów. Pokrzywdzona niewątpliwie też bardzo stresowała się przez pierwsze dni, kiedy zabroniono jej poruszania się, by nie doszło do uszkodzenia rdzenia kręgowego a prognozy na przyszłość były niepewne gdyż nie wykluczały możliwości paraliżu kończyn dolnych. Ponadto, pokrzywdzona była zmuszona przeprowadzić się na wiele miesięcy do domu rodzinnego, pomimo że dotychczas mieszkała samodzielnie. Potrzebowała bowiem pomocy innej osoby w codziennym funkcjonowaniu. Czuła się jednak obciążeniem dla osób najbliższych, co niewątpliwie negatywnie wpływało na jej psychikę…”.

  2. W wyroku z dnia 5 maja 2016 roku Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim w sprawie o sygn. akt II K 148/16 uznał oskarżonego za winnego popełnienia nieumyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w ten sposób, że na skrzyżowaniu z drogą krajową będącą drogą z pierwszeństwem przejazdu i oznaczoną znakiem drogowym A-7 wyjechał na prawy pas ruchu nie udzielając pierwszeństwa przejazdu jadącemu tym pasem pojazdowi kierowanemu przez pokrzywdzonego i doprowadzając do zderzenia pojazdów, wskutek czego pokrzywdzony doznał obrażeń ciała w postaci urazu głowy i szyi ze złamaniem kręgu C2 po stronie prawej. Sąd na podstawie art. 67 § 3 k.k. zobowiązał oskarżonego do zapłaty na rzecz pokrzywdzonego kwoty 5 000,00 złotych tytułem tytułem częściowego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

  3. Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze w wyroku z dnia 17 listopada 2015 roku (sygn. akt II K 150/15) uznał oskarżonego za winnego naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w ten sposób, że z nieustalonej przyczyny zjechał na przeciwległy pas ruchu uderzając czołowo w prawidłowo jadącą z przeciwnego kierunku kierującą rowerem, w wyniku czego wymieniona doznała obrażeń ciała w postaci m.in. złamania żuchwy po stronie prawej, złamania trzonu mostka, złamania trzonu C2, złamania wybuchowego L2 i L4, złamania kompresyjnego trzonu kręgu, złamania wyrostka, złamania żeber po prawej stronie VI oraz VII, VIII, IX po lewej, które to obrażenia naruszyły czynności narządów ciała na okres powyżej dni siedmiu. Sąd  na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec pokrzywdzonej zadośćuczynienie za doznaną krzywdę w kwocie 2 000 złotych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż co prawda pokrzywdzona cofnęła wniosek o orzeczenie wobec oskarżonego zadośćuczynienia, tym niemniej jednak Sąd uznał za zasadne orzeczenie z urzędu zadośćuczynienie za doznaną krzywdę w kwocie 2 000 złotych. Ponadto Sąd podkreślił, iż towarzystwo ubezpieczeniowe wypłaciło na rzecz pokrzywdzonej zadośćuczynienie w kwocie 30 000 złotych, jednak uwzględniając rozległość doznanych przez pokrzywdzoną obrażeń, jej długotrwałą rehabilitację i niepełnosprawność ruchową oraz intensywnie odczuwane przez nią do tej pory negatywne skutki wypadku, zasadnym było dodatkowe przyznanie pokrzywdzonej kwoty 2 000 zł tytułem zadośćuczynienia od oskarżonego. Sąd wskazał, iż „…mając na względzie ujemne następstwa, tak fizyczne, jak i natury psychicznej – zaniki pamięci, dopiero w przypadku otrzymania dodatkowo wskazanej kwoty nastąpi pełne zrekompensowanie dolegliwości doznanych i nadal odczuwanych przez pokrzywdzoną. Jednocześnie kwota zadośćuczynienia nie jest na tyle wysoka, by oskarżony, który jest osobą młodą i zdolną do pracy nie mógł jej uiścić. Dokonanie wypłaty zadośćuczynienia winno również dodatkowo przynieść korzystny efekt w zakresie prewencji indywidualnej wobec oskarżonego…”.

  4. Z kolei w wyroku z dnia 26 stycznia 2015 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie w postępowaniu o sygn. akt IV Ka1387/14 orzekł obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego kwoty 25.721,50 zł oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego kwoty 100.000,00 zł. Sprawa dotyczyła naruszenia przez oskarżonego umyślnie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, poprzez prowadzenie pojazdu z prędkością wyższą niż administracyjnie dopuszczalną oraz naruszenia nieumyślnie zasady bezpieczeństwa i przepisów obowiązujące w ruchu drogowym, w ten sposób, że podczas zbliżania się do oznakowanego przejścia dla pieszych nie zachował szczególnej ostrożności i nie utrzymał bezpiecznego odstępu od poprzedzającego pojazdu, wykonując manewr zmiany pasa ruchu z lewego na prawy, stracił panowanie nad kierowanym pojazdem i zjechał na chodnik po prawej stronie jezdni uderzając pokrzywdzonego X w słup sygnalizatora świetlnego, który przewracając się uderzył w głowę pokrzywdzonego Y, w wyniku czego: pokrzywdzony X zmarł, natomiast pokrzywdzony Y doznał złamania kłykcia bocznego kości piszczelowej lewej, co doprowadziło do naruszenia funkcji lewej nogi na okres powyżej 7 dni. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż „… przyznana tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę kwota 100.000 zł, również w ocenie Sądu odwoławczego, stanowi racjonalną formę odpłaty za spowodowane głównie śmiercią córki cierpienie i osamotnienie, tym bardziej, gdy weźmie się pod uwagę okoliczności wskazane przez Sąd a quo, a świadczące o bliskiej więzi oskarżyciela posiłkowego z dzieckiem…”.

Jak widzicie na kilku podanych wyżej przykładach, kwoty orzekane  przez Sądy tytułem zadośćuczynienia w postępowaniach karnych w sprawach o wypadki drogowe różnią się bardzo od siebie, nawet przy podobnym zakresie obrażeń ciała u osób pokrzywdzonych. Dlatego tak ważne jest, by osoby pokrzywdzone na skutek wypadków drogowych od razu po przesłaniu aktu oskarżenia przeciwko sprawcy wypadku drogowego złożyły do Sądu wniosek o nałożenie na oskarżonego obowiązku zapłaty odszkodowania i zadośćuczynienia, a w nim wykazały zakres szkody majątkowej i niemajątkowej poniesionej w wyniku wypadku.

Pamiętajcie również, że głównym celem postępowania karnego o przestępstwo spowodowania wypadku drogowego jest ustalenie, czy oskarżony spowodował wypadek drogowy oraz wymierzenie mu kary. Ustalenie rozmiaru krzywdy odniesionej w wypadku drogowym przez osobę pokrzywdzoną  i określenie wysokości należnego pokrzywdzonemu zadośćuczynienia ma w procesie karnym charakter drugorzędny. Z tego powodu, w zdecydowanej większości przypadków, kwoty orzekane przez Sądy Karne tytułem zadośćuczynienia nie rekompensują w pełni krzywdy doznanej przez osoby pokrzywdzone. Z tego powodu każda osoba, która na skutek wypadku drogowego doznała bólu, cierpienia lub straciła osobę bliską może dochodzić dodatkowej kwoty zadośćuczynienia od sprawcy wypadku, właściciela pojazdu, którym sprawca wypadku kierował lub przeciwko zakładowi ubezpieczeń w postępowaniu cywilnym.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Sylwia Winiarska

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły, Dochodzenie wypłaty odszkodowania i zadośćuczynienie od zakładu ubezpieczeń z oc sprawcy wypadku drogowego, Odszkodowanie i zadośćuczynienie dla osoby poszkodowanej w wypadku drogowym, Postępowanie karne o spowodowanie wypadku drogowego, Prawa osób pokrzywdzonych w wypadku drogowym i oznaczony tagami , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *